Trên đường đưa mẹ đi đóng bổ sung tiền bảo hiểm xã hội, tôi và bà tình cờ gặp dì hàng xóm.

Dì ấy tò mò hỏi hai mẹ con đi đâu, tôi thuận miệng trả lời một câu.

Không ngờ mẹ đột ngột dừng lại, quay sang phàn nàn với dì:

“Người ta hay nói chị cả thì khờ, em út thì khôn, đúng thật không sai chút nào!”

Tôi nhíu mày hỏi:

“Mẹ nói vậy là sao?”

Bà lờ tôi đi, vẫn hậm hực nói với dì hàng xóm:

“Con bé thứ hai ấy, chỉ cần bỏ ra tí tiền là phải làm rùm beng cho cả xóm biết!”

“Chứ đâu có giống chị nó, bao năm nay cứ âm thầm giúp đỡ, chưa bao giờ kể lể với ai.”

“Chị nó vẫn mở ‘thanh toán thân thiết’ cho tôi, tháng nào cũng chuyển tiền đều đều, vậy mà nó chưa từng nói với người ngoài nửa lời!”

Lời thì nói với người ngoài, nhưng rõ ràng là cố tình để tôi nghe.

Chị tôi lập ‘thanh toán thân thiết’ mỗi tháng cho mẹ với hạn mức 500 tệ, thì được gọi là “lặng lẽ hi sinh”.

Còn tôi bỏ hơn cả trăm ngàn để đóng lại bảo hiểm xã hội cho mẹ, lại thành “phô trương, khoe khoang”.

Nếu đã bỏ tiền mà còn bị chỉ trích như thế, vậy thì… tôi không bỏ nữa.

1

Dì hàng xóm gượng gạo cười hai tiếng, không biết nên nói gì cho phải.

Nhưng mẹ tôi thì lại nôn nóng muốn được người khác đồng tình, cứ thúc giục mãi:

“Bà nói có phải không? Con bé út từ nhỏ đã tính toán rồi!”

“Mỗi lần bỏ ra chút tiền cho tôi là phải kể cho thiên hạ biết, như thể nó là đứa con hiếu thảo lắm vậy đó!”

“Đâu có như chị nó, luôn âm thầm chi tiền, chưa bao giờ khoe khoang trước mặt người ngoài…”

Dì hàng xóm rõ ràng không muốn bị kéo vào cuộc, chỉ ‘ừ hữ’ vài tiếng lấy lệ rồi vội vã bỏ đi.

Mẹ tôi lại như thể vừa thắng một trận lớn, đắc ý liếc tôi một cái:

“Thấy chưa? Ai cũng biết con là đứa hay tính toán.”

Tôi siết chặt tay, cố kìm cơn giận hỏi:

“Con đưa mẹ đi đóng tiền bảo hiểm xã hội, thế nào lại thành con tính toán?”

“Hừ!” – bà hừ lạnh, trợn mắt nói:

“Nếu thật lòng muốn đóng, thì đưa tiền cho tôi là xong, hơi đâu mà phải đích thân đưa tôi đi, gặp ai cũng nói? Không phải muốn cả làng biết con hiếu thảo chắc?”

Ánh mắt bà sắc như da//o, vừa khinh bỉ vừa soi mói quét từ đầu đến chân tôi.

“Chị con nói rồi, đóng mười mấy nghìn mà sau này mỗi tháng chỉ lãnh được hơn một nghìn!”

“Nghe thì hay lắm, nào là bảo đảm tuổi già, nhưng một tháng hơn một nghìn đủ làm cái gì?”

“Đừng tưởng mẹ không biết trong bụng con nghĩ gì – con nói với thiên hạ là đã bỏ tiền đóng bảo hiểm cho mẹ, sau này mẹ cần tiền, con sẽ có lý do để từ chối, đẩy hết trách nhiệm nuôi mẹ cho chị con!”

“Con đúng là chỉ giỏi tính toán với chị mình!”

Giọng bà mỗi lúc một lớn, khiến người đi đường cũng bắt đầu dừng lại hóng chuyện.

Mẹ tôi càng được đà, vỗ tay la lớn giữa phố:

“Mọi người nhìn đi, nhìn con gái út nhà tôi nè! Đóng cho tôi ít tiền bảo hiểm mà tưởng như lập công trạng lớn lắm, rồi sau này muốn phủi hết trách nhiệm lo cho mẹ!”

Bà không ngừng nhắc lại mấy câu đó, hết với người này đến người kia, như thể chỉ khi cả thế giới tin tôi là đứa con bất hiếu thì bà mới hả dạ.

Mà bà, xưa nay vẫn vậy.

Lúc tôi học tiểu học, có năm tôi dành dụm tiền ăn sáng mua cho mẹ một bông hoa nhân ngày của mẹ.

Bà chỉ liếc qua rồi hừ một tiếng:

“Dùng tiền mẹ cho mà mua hoa tặng mẹ, đúng là biết tính toán!”

Còn chị tôi, chỉ đơn giản nói một câu: “Chúc mẹ ngày của mẹ vui vẻ”, bà đã cảm động khen là thật lòng và có tâm.

Rồi bà tăng tiền tiêu vặt cho chị tôi, còn tôi thì bị cắt luôn phần mình.

Đến sinh nhật bà, tôi gom vỏ chai bán lấy tiền mua quà tặng.

Vậy mà bà tức giận vứt món quà sang một bên:

“Tặng quà cho mẹ là muốn nhắc mẹ già thêm một tuổi hả?”

“Lấy sự già yếu của mẹ ra để thể hiện lòng hiếu thảo với người ngoài, con đúng là tính toán quá mức rồi đó!”

Trong mắt mẹ tôi, mọi sự tử tế của tôi đều là mưu đồ, là toan tính.

Từng lời bà nói như lưỡi da//o găm vào tim tôi. Tôi nghiến răng, cố gắng giữ bình tĩnh.

Bà lại hừ một tiếng lạnh lùng:

“Sao? Bị mẹ vạch trần rồi nên mặt sầm xuống à? Con nghĩ mẹ không hiểu nổi mấy chiêu trò của con sao?”

“Tôi nhất định phải vạch trần cái bộ mặt giả tạo của cô, để cho mọi người biết rõ con người cô là thế nào!”

Tôi hít một hơi thật sâu, đến khi mở miệng lần nữa thì giọng đã bình tĩnh trở lại:

“Được thôi. Nếu mẹ thấy con đóng bảo hiểm cho mẹ là có tính toán, vậy thì khỏi đóng nữa, được chưa?”

Nói xong, tôi mặc kệ vẻ mặt ngỡ ngàng của mẹ, quay người rời đi.

2

Vừa về đến nhà chưa được bao lâu, chị tôi đã gọi điện tới.

“Hạ Nhiên, chuyện gì vậy? Không phải em nói hôm nay đưa mẹ đi đóng lại bảo hiểm xã hội sao, sao tự dưng lại đổi ý?”

Tôi khẽ nhếch môi cười lạnh:

“Chị không hỏi thử xem mẹ đã nói những gì à?”

“Bà cho rằng em đóng bảo hiểm cho bà là có mưu đồ, vậy thì em chiều theo ý bà, không đóng nữa – thế này chắc không còn bị nói là tính toán nữa nhỉ?”

Giọng chị tôi lập tức mang theo vẻ khó chịu:

“Chỉ vì mẹ nói mấy câu mà em bỏ luôn à? Em lớn rồi mà vẫn không biết suy nghĩ à!”

Từ đầu dây bên kia, tôi còn nghe thấp thoáng tiếng mẹ:

“Gia Gia, con đừng gọi cho nó nữa, mẹ đã nói rồi mà, nó đâu có thật lòng muốn đóng bảo hiểm cho mẹ.”

“Từ năm ngoái đã nói, mà tới giờ vẫn chưa đóng! Nếu thật tâm thì đã chuyển tiền từ lâu rồi.”

Chị tôi thở dài:

“Thế này đi Hạ Nhiên, em chuyển tiền cho chị, để chị đưa mẹ đi đóng, được chưa?”

Tôi cười khẩy:

“Không.”

Bên kia im lặng vài giây, rồi tiếng mẹ tôi the thé vang lên:

“Thấy chưa, mẹ đã nói rồi, nó là đứa hay tính toán!”

“Sáng sớm đã đi kể với bà hàng xóm đối diện là sẽ đóng bảo hiểm cho mẹ, ai mà không biết cái bà đó là cái loa phường, nó chẳng qua mượn cớ để rêu rao khắp nơi thôi, thật sự phải bỏ tiền thì lại tiếc!”

Tôi không lên tiếng, chỉ yên lặng nghe mẹ phát tiết hết.

Đến khi bà ngừng lại, tôi mới lạnh nhạt nói:

“Năm ngoái con không chuyển tiền cho mẹ sao? Nhưng mẹ…”

Chị tôi vội vàng cắt ngang:

“Không phải vậy đâu, chẳng phải vì mẹ đột ngột phát bệnh nên mới phải dùng đến số tiền đó sao?”

“Bệnh mà tiêu hết tiền?” Tôi cười nhạt. “Chị tưởng em không biết à? Mẹ đã đưa số tiền đó cho chị.”

Đến lúc này, tôi mới hiểu rõ lý do cho màn kịch của mẹ hôm nay.

Thì ra bà giận vì tôi không chuyển thẳng tiền cho bà – bà không thể lấy nó để cho chị.

Năm ngoái tôi đã chủ động đề nghị đóng bảo hiểm cho mẹ.

Nhưng chị tôi không muốn góp vì bảo đang đầu tư mở tiệm, không dư dả.

Vậy là tôi đành gánh toàn bộ chi phí, chuyển hết tiền cho mẹ để bà tự đi làm thủ tục.

Ai ngờ bà chẳng đi đâu cả, lại tiêu sạch số tiền đó.

Lúc tôi hỏi, bà mới nói là phải đi viện nên hết tiền.